İhbar ve Kıdem Tazminatı: Genel Çerçeve

İhbar ve kıdem tazminatı, iş ilişkisinin sona ermesine bağlı olarak doğan iki ayrı haktır. Her ikisinin de hak ediliş koşulları ve hesaplama esasları farklıdır.

Kıdem Tazminatı

1475 sayılı eski İş Kanunu'nun yürürlükteki 14. maddesi uyarınca, en az bir yıl çalışmış olan işçi; iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı neden olmaksızın feshi, işçi tarafından haklı nedenle feshi, askerlik, emeklilik ve kadın işçinin evlilik gibi belirli hâllerde kıdem tazminatına hak kazanır. Tazminat, her tam yıl için 30 günlük brüt ücret esas alınarak hesaplanır ve tavan tutarı her yıl güncellenir.

İhbar Tazminatı

İş Kanunu m. 17, belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinde tarafların önel sürelerine uymasını öngörür. Önele uyulmaması hâlinde, bildirim sürelerine ait ücret tutarında ihbar tazminatı doğar. Süreler kıdeme göre 2 ila 8 hafta arasında değişir.

Vergilendirme ve Zamanaşımı

Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır; yalnızca damga vergisine tabidir. İhbar tazminatı ise gelir vergisi kesintisine tabidir. Her iki alacak için zamanaşımı süresi 5 yıldır.

Hak kayıplarını önlemek için fesih bildiriminin yazılı yapılması ve sebeplerin açıkça belirtilmesi büyük önem taşır.